ಮಂಗಳೂರು : ತುಳು ಭಾಷೆ, ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ತುಳುವರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ದಿ. ಶಶಿ ಆರ್. ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಜನರ ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದ ಶಶಿ ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರು “ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಡ್ಲ” ಎಂಬ ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ತುಳು ಭಾಷಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ 2021ನೇ ಸಾಲಿನ ವಿಶೇಷ ಮಾಧ್ಯಮ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ : 1. ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬಲವಾದ ವೇದಿಕೆ – ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ತುಳು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಡ್ಲ ಮೂಲಕ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಉಡುಪಿ, ಕಾರ್ಕಳ, ಪುತ್ತೂರು, ಬಂಟ್ವಾಳ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಮುಲ್ಕಿ, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ತುಳು ಭಾಷೆ–ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದಾಖಲೀಕರಣ : ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚರಣೆಗಳು, ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ತುಳು ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ನೆರವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
3. ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ : ತುಳುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಶಿ ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಲಹೆ–ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತುಳು ಲಿಪಿ ಹಾಗೂ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ Tulu Unicode ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ Shashi R Bandimar ಅವರ ಹೆಸರು ಕೊಡುಗೆದಾರರು/ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
4. ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲತುಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಡ್ಲ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಬಪ್ಪನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನ ಆಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತುಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
5. ತುಳು ಸಾಧಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆತುಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಅವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ತುಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ ದೊರೆಯಿತು. “ತುಳುವ ನೇಸರೆ” — ಒಂದು ಗೌರವದ ಹೆಸರು.
2025ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಶಶಿ ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರು ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, 2026ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಮರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು “ತುಳುವ ನೇಸರೆ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಗಣ್ಯರು ತುಳು ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ, ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ತೋರಿದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಅವರ ನಿಧನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಪರಂಪರೆಶಶಿ ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ — ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಅದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು, ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು, ದಾಖಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮಾಡಿದರು.
ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಧ್ವನಿಯಾಗಬಹುದು, ಪತ್ರಕರ್ತನೊಬ್ಬ ಭಾಷೆಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಶಿ ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರ ಬದುಕು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.ಅವರು ಇಂದು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ “ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಡ್ಲ” ಮೂಲಕ ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆ, ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದಾಖಲಾತಿ, ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಪರವಾದ ಅವರ ನಿರಂತರ ಕಾಳಜಿ ಅವರ ನೆನಪನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ.
ದಿ. ಶಶಿ ಆರ್. ಬಂಡಿಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ತುಳುನಾಡು ವಾಹಿನಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನಮನ.ತುಳು ಭಾಷೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಅವರ ಸೇವೆಯ ನೆನಪು ಉಳಿಯಲಿ.
