ಬರಹ/ಮಾಹಿತಿ/ವರದಿ: ಡಾ. ಉಷಾ ಎನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು
ಮೈಸೂರು : ಮೈಸೂರು, ‘ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ’ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃ ತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾ ಗಿರುವ ನಗರ, ತನ್ನ ರಾಜಮನೆತನದ ಪರಂಪರೆ, ಸುಸಂಘಟಿತ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಸಿರು ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಅರ ಮನೆಯ ಭವ್ಯತೆ, ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುಂದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಕರಂಜಿ ಕೆರೆಯ ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯ ಗಳು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವೇಗ ವಾದ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಯು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾ ಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಂ ಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮ ತೋಲನದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಮೈಸೂರಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಹೊಸ ಹೆದ್ದಾ ರಿಗಳು, ಮೇಲೇತುವೆಗಳು, ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗಳು, ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆಗಳು, ಕೈಗಾ ರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲಗಳು ನಗರ ಪರಿಸರ ವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂ ಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಡು ವಿನ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ವಿಸ್ತರ ಣೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉತ್ತಮ ಉತ್ತಮ ಗೊಂಡಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರಾವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲು ಗಳನ್ನೂ ಒಡ್ಡುತ್ತಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟ ಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದೇ ಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವುಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಮೂಲಕ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾ ಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಅಭಿವೃ ದ್ವಿಯು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮೈಸೂ ರನ್ನು ಇತರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿ ರುವ ನಗರಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನಗೊಳಿಸುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಲದ ಸಮ್ಮಿಲನ ಕ್ರಮೇಣ ಕಣ್ಣ ರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಗರ ಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಸಿತ. ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಜಾಗ ಗಳಿಗಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿರುವ ಮೈಸೂರು, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಪರ ನಗರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಹಲವು ಹಸಿರು ವಲಯಗಳು ನಾಶ ವಾಗುತ್ತಿವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣ ವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇ ಶಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಗರದ ಹಿತಕರೆ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ನೆರವಾದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾದ ಪ್ರವಾಸೋ ದ್ಯಮವೂ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಗಮಿ ಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನಗರದ ರಾಜಮ ನೆತನದ ಪರಂಪರೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅತಿಯಾದ ವಾಣಿಜೀಕರಣವು ಅವುಗಳ ನೈಜತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿ ಸಬಹುದು ಸಬಹುದು.
ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶೇಷ ಮೋಡಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಅಪಾ ಯವಿದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಗುರಿಗಳಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಜಗ ತ್ತಿನ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆ ಸಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಮೈಸೂರು ಪರಂಪರೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ಯೋಜನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳ ಸಮೀಪ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು, ಹಸಿರು ಮಾರ್ಗಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪುನ ರುಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು ನಗರದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಕಾ ರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸು ವುದು ಸಮತೋಲಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಗುರುತನ್ನು ಕಾಪಾ ಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಗರಿಕರು, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಇದೆ. ಅಭಿವೃ ದ್ವಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಂಪರೆ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯ ಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಮೈಸೂರು ಆಧುನಿಕ ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳ ವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ನಗರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಭವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷೆ ಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಆಧುನೀ ಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥದ ಮೇಲೇ ಮೈಸೂರಿನ ನಿಜವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಸಹ ‘ಆರಮನೆಗಳ ನಗರ’ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೈಸೂ ರಿನ ಶಾಶ್ವತ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
